Ze starego sprzętu elektronicznego odzyskuje się przede wszystkim miedź, aluminium i żelazo, a także niewielkie ilości złota, srebra, platyny i palladu. Do recyklingu trafiają też metale ziem rzadkich, tworzywa sztuczne i szkło. Pojedyncze urządzenie zawiera jednak tylko ślady cennych metali, dlatego znaczące ilości daje dopiero przetwarzanie dużych partii sprzętu.

W skrócie

• Miedź, aluminium i żelazo to główne metale odzyskiwane w procesie separacji.
• Złoto, srebro, platyna i pallad występują w płytach głównych, procesorach i układach scalonych.
• Metale ziem rzadkich, między innymi neodym i prazeodym, po odzysku mogą posłużyć do produkcji nowych urządzeń.
• Ponad 6 milionów telefonów zebranych w Japonii dało około 32 kg złota.

Które metale odzyskuje się ze zużytej elektroniki?

Ze zużytej elektroniki odzyskuje się metale kolorowe, takie jak miedź, aluminium, cynk i nikiel, oraz metale szlachetne: złoto, srebro, platynę i pallad. Do tego dochodzą metale ziem rzadkich (grupa pierwiastków stosowanych w nowoczesnej elektronice), między innymi neodym i prazeodym. Ich wydobycie jest mało opłacalne, dlatego znacznie taniej odzyskuje się je ze zużytego sprzętu. Tabela pokazuje, w jakich elementach urządzeń występują najważniejsze z tych surowców.

Ile złota jest w starym telefonie lub komputerze?

Pojedynczy telefon lub komputer zawiera tylko ślady złota, dlatego liczy się dopiero skala. W japońskiej zbiórce przed igrzyskami w Tokio zebrano ponad 6 milionów telefonów komórkowych i odzyskano z nich około 32 kg złota. Złoto i srebro stanowią po około 0,3% masy płytki drukowanej, a ta jest tylko jednym z elementów urządzenia.

W przypadku komputerów na tonę elektronicznego złomu przypada niekiedy zaledwie kilkaset gramów metali szlachetnych. Dlatego dopiero duże partie sprzętu dają wymierną ilość surowców. Sami pracujemy na partiach: w Tele-Złom przyjmujemy sprzęt w hurtowych ilościach i nie skupujemy pojedynczych sztuk elektroniki.

Jak wygląda recykling elektroniki krok po kroku?

Recykling elektroniki zaczyna się od rozbiórki, demontażu i segregacji sprzętu według rodzaju materiału. Najczęściej wydziela się grupy metali i tworzyw sztucznych, a czasem także drewno, szkło, tekturę i papier. Elementy metalowe są następnie rozdrabniane i trafiają do dalszej obróbki.

1. Rozbiórka i demontaż: rozdzielenie urządzenia na podzespoły.
2. Segregacja: podział według materiału, czyli metale, tworzywa sztuczne, szkło i inne.
3. Rozdrabnianie: obróbka elementów metalowych.
4. Separacja magnetyczna, prądowo-wirowa i elektrostatyczna: wyodrębnienie żelaza oraz frakcji nieżelaznych.
5. Dalsza obróbka: odzysk między innymi miedzi, aluminium i srebra.

Taki ciąg operacji wymaga profesjonalnego zaplecza technicznego. Skuteczność odzysku zależy od rodzaju sprzętu, a najlepiej wypadają świetlówki, z których aż 90% materiału można wykorzystać przy produkcji nowych. Dyski twarde i inne nośniki danych niszczymy mechanicznie na specjalnych maszynach, a za przekazane urządzenia wystawiamy dokument przekazania do utylizacji elektroniki.

Czy elektronikę można rozebrać samodzielnie?

Samodzielny demontaż elektroniki nie jest dobrym pomysłem, ponieważ urządzenia zawierają substancje szkodliwe, takie jak rtęć i kadm, a wartościowe frakcje odzyskuje się dopiero w procesie przemysłowym. Elektrośmieci nie wolno wyrzucać do zwykłych koszy ani składować na wysypiskach. Zużyty sprzęt należy oddać do punktu zbierania lub firmie, która przekaże go do przetworzenia.

Firmom i instytucjom ułatwiamy ten krok: odbieramy sprzęt w Warszawie i na terenie całego województwa mazowieckiego, a dojazd do klienta oraz wycena są bezpłatne. Przy większych partiach odbieramy też sprzęt z innych regionów. Po odbiorze wystawiamy dokument przekazania elektroniki do utylizacji.

Podsumowanie

Najważniejsze wnioski z artykułu:

• Miedź, aluminium, żelazo i metale szlachetne jako główne surowce odzyskiwane ze zużytej elektroniki.
• Śladowe ilości złota w pojedynczym urządzeniu, znaczące dopiero w dużych partiach.
• Demontaż, segregacja i separacja jako podstawowe etapy recyklingu.
• Odbiór sprzętu przez firmę z dokumentem przekazania zamiast samodzielnego demontażu.